اللزوم بحسب الواقع ؛ و أمّا بيان وجود الملزوم فهو كما قال المستدلّ : المعقول بما هو معقول وجود في نفسه و معقوليّته و وجوده للعاقل شيء واحد

--> ( 1 ) . و المراد هو الثالث . ( 2 ) . شيخ الرئيس و خواجه و ساير منكران اتحاد عاقل و معقول گمان كرده‌اند كه قول به اتحاد ، مستلزم اتحاد و يگانگى دو موجود متحصل است ، در حالتى كه اتحاد اثنين محال است و دو موجود بالفعل موجود بوجود واحد نشوند . بلكه مراد از اتحاد ، استكمال نفس و بالجمله اتحاد متحصل بالامتحصل است و مىشود موجودى در استكمال ، داراى مراتب و درجات مختلف از فعليت و تحقق گردد .